Kamiel's Column
Geldmarktcrisis en Milieu
In tijden van ongekende en onvoorspelde ontwikkelingen in de internationale geldmarkten, heeft een species hoogconjunctuur: de zg. experts. Mensen van het IWF, van nationale banken, het OECD, de EU, allemaal voorspellen ze gretig de toekomst van de mondiale economie, en natuurlijk of die weer gaat groeien.
Het Duitse blad Der Spiegel heeft een artikel over de gevolgen voor ontwikkelingslanden waar enige experts geciteerd worden. In China worden dagelijks fabrieken gesloten, hotelboekingen naar derde wereld-landen nemen dramatisch af: de armen moeten boeten voor de puinzooi die de rijke landen ervan hebben gemaakt, zonder daar zelf schuld aan te hebben.
Landen die afhankelijk zijn van de export grondstoffen worden direct hard getroffen wanneer de vraag daarnaar afneemt. Het enige voordeel is, dat ze meer op diversificatie gaan zetten en de afhankelijkheid van investoren uit de eerste wereld verminderen.
Die afhankelijkheid vind ik als linkse rakker pervers. Mensenkinderen die mobieltjes in elkaar zetten om te overleven, daar kan de neo-kolonialist nog zeggen “kijk, ze hebben hun leven aan ons te danken”, hoewel dat twijfelachtig is. Maar als de kapitaalstroom stopt omdat mensenkinderen in rijke landen niet meer elke week een nieuw mobieltje kopen, en de fabriek moet sluiten, de mensen uitgespuwd worden in de straten, wat zegt hij dan? Dat het de macht van het kapitaal is, en dat hem geen schuld treft? O, ik kan hier echt agressief van worden.
Maar ik wilde schrijven over de gevolgen voor het milieu. Oxfam-experts voorspellen dat de VN-ontwikkelingsdoelstellingen niet meer worden gehaald voor 2011. Derde wereld-landen zullen noodgedwongen milieutechnisch minder fraaie oplossingen kiezen, d.w.z. roofbouw op hun natuur plegen, wouden kappen, veengebieden draineren, en alle zonden die we hier bij GC beschrijven. En voor projectontwikkelaars die wel het beste met de planeet voorhebben is het veel moeilijker om een fatsoenlijk krediet te krijgen.
Ik hoop, dat het web van afhankelijkheden, dat zichtbaarder is geworden door de recente crisis, op strategische plekken ontrafeld wordt. Zodat uiteindelijk een economie min of meer gebonden is aan één ecosysteem, en dus ecologische problemen direct ook economische problemen zijn. Pas dan zal economische rationaliteit ook ecologisch verantwoord zijn.
Fotoserie Global Warming
De actuele beurscrisis lijkt veel visueler dan Global Warming, vanwege de vele treurige gezichten en naar beneden gaande koerslijnen. De gesprekken over het spook van de recessie zijn op gang gekomen, IMF-president Dominique Strauss-Kahn waarschuwt, iedere serieuze politicus houdt zijn zorgelijke toespraak, en de krantenfoto’s van beurshandelaren met de handen in het haar doen de rest.
De EU heeft een rapport gepubliceerd dat voorrekent dat de kosten van Global Warming veel groter zijn dan die van de actuele economische crisis. Maar Global Warming schijnt – ondanks de media-aandacht de afgelopen jaren – nog steeds niet zo zichtbaar of voelbaar te zijn als de beurscrisis.
Daarom verwijzen we naar een fotoserie van Gary Braasch, die sinds 1998 de gevolgen van de globale opwarming op de gevoelige plaat vastlegt: Fotoserie bij CNN
Shell in Nigeria
De kranten berichten van een Shell-installatie aan de Niger-delta die is verwoest door activisten van MEND (Movement for Emancipationn of the Niger Delta). Het gaat om de installatie in Oriburi en het is de derde overval in 48 uur tijd. De olie-productie is naar schatting 25% teruggegaan.
Wat steekt erachter? De MEND, die in 2006 met aanslagen in het nieuws kwam, wil de oliewinning in de Nigerdelta controleren en de schending van de mensenrechten tegengaan. Shell heeft een eigen leger, dat de olieplatformen moet verdedigen tegen de guerillastrijders. Eigenlijk moet men die gelijk geven, en eigenlijk is het ook walgelijk, dat een meedogenloze multinational de bodemschatten van een volk jat, dat in armoede moet leven, om er zelf stinkend rijk van te worden. En wanneer de rood-gele schep dan in het nieuws komt, dan zorgen ze er wel voor dat de ‘corporate identity’ vooruitstrevend is en in alternatieve energiebronnen investeert. Maar net als bij Texaco, Enron en BP zijn dat praatjes.
Laten we er in ieder geval over nadenken. De bevrijingsguerilla’s in Nigeria zetten geweld in, maar dat betekent niet dat ze ongelijk hebben. Hooguit dat ze veel te zwak zijn tegenover de giganten van het zwarte goud.
Het engelstalige Wikipedia-artikel heeft een chronologie van de activiteiten van MEND.
We zijn voor Obama
Misschien apen we gewoon Carl Pope, voorzitter van de milieuorganisatie Sierra Club na, die het volgende zei:
bq.
“We believe Senator Obama is the change our nation needs — he is the leader who will put America on the path to a clean energy economy that will create and keep millions of jobs, spur innovation and opportunity, make us a more secure nation, and help us solve global warming.”
meer
The Green Challenge denkt ook dat Obama de beste kandidaat is, ondanks recente gevallen van onoprechtheid (privé campagne sponsorgelden, NAFTA, doodstraf voor kinderverkrachters). Ons gaat het om een fikse straf voor planeetverkrachters, mag sponsoren en handelen wie er wil, zolang de prioriteit maar op de planeet ligt. We stellen wel onze vraagtekens bij Obama’s sterke biofuel-vooroordeel, dat door lobbyisten lijkt te zijn ingefluisterd. Maar we vertrouwen erop dat in zijn andere oor (dat groot genoeg is) een stem fluistert die meer verstand van zaken heeft – die van Al Gore.
Catastrofe in Burma
We leven mee met de naar schatting 22.000 doden van de ramp in Burma (Myanmar). Een verschrikkelijke cycloon heeft huisgehouden en het hele land in chaos gestort. VN-vertegenwoordiger Richard Horsey schat dat een miljoen mensen dakloos zijn geworden; 5000 vierkante kilometer (meer dan 20 keer Amsterdam) staan onder water.
We willen een schuldige aanwijzen. Er zijn meerdere kandidaten mogelijk.
1) De cycloon “Nargis” heeft onbeschrijflijke schade aangericht, mensen van hun woning beroofd. Bovendien heeft hij een NAAM, dus het is eenvoudiger hem als schuldige aan te wijzen;
2) De junta in Burma, die het buitenlandse hulp moeilijk maken te doen waar ze voor zijn gekomen; ze worden niet toegelaten in de Irrawady-delta; helpers wachten in Bangkok op een visum. Schandalig. Tijd voor een revolutie.
3) Het onverantwoordelijke kapitalisme, dat de mangrove-wouden heeft gekapt, waardoor de ramp veel zwaarder is uitgevallen. Mangrovebossen hebben tijdens de tsunami met kerstmis 2005 mensenlevens gered.
Zie dit artikel van Nidhi Sharma.
“The destruction of mangrove forests coupled with powerful storm surge and low-lying land is believed to have alllowed Cyclone Nargis to sweep into the southwest coast of Burma, one of the poorest nations on earth, killing at least 22,500 people, with another 41,000 missing.”
“Mangroves are trees and shrubs that grow in saline coastal habitats in the tropics and subtropics and have been long considered as “bio-guards” for coastal settlements.”
In de laatste twee decennia zijn 35% van de mangrovebossen verdwenen om plaats te maken voor landbouw. De Irrawaddy-rivier is zo verzild, dat steeds meer naar nieuwe kustgebieden moet worden uitgeweken.
The Green Challenge wil de aandacht op 3) vestigen en hoopt dat de grote media dit ook doen. Wij hebben het in ieder geval in het Wikipedia-artikel over Burma vermeld.
Rapport over wereldvoedselproductie
Enkele dagen geleden hebben 400 wetenschappers voor de Wereldbank en de wereldhongerorganisatio FAO een rapport gepubliceerd met schrikbarende cijfers. We moeten het in de 21e eeuw ter kennis nemen: onze planeet kan haar bewoners niet meer voeden . Misoogsten, hongersnoden zijn nog steeds aan de orde van de dag.
De hongerkaart van FAO geeft een overzicht over de wereldwijde situatie.
De oorzaak? Lijkt ons vrij eenduidig: genetisch gemanipuleerd zaaigoed, dat goed werkt op sappige eindeloze Amerika akkers, gedijt niet in Afrika. De boeren daar worden afhankelijk gemaakt; de eigen zaaigoed-lijnen, die in eeuwenlange respectvolle bebouwing van het land zijn ontstaan, gaan verloren. De monoculturen hebben chemikaliën en kunstmest nodig.
Het is dus onduidelijk, of gentechnologie “op andere agrarische ecosystemen overdraagbaar is”, schrijft het rapport. De grote meerheid van de wetenschappers deelden dit standpunt, en dus riepen agrotech-bedrijven als Monsanto en Bayer hun wetenschappers terug. En de VS, Canada, en Australïe weigeren hun handtekening.
Daarenboven wordt steeds meer landbouw-oppervlak voor biodiesel en veevoeders gebruikt. Het is een alarmerende situatie, want wanneer derde wereld landen alleen in hun voedselbehoefte kunnen voorzien door hun laatste wouden kaal te kappen- wie kan hen dat dan verbieden?
In ieder geval moet de politiek gehoor aan dit rapport geven, en de lobby (zie hier de propaganda van Monsanto.
Protesteer tegen deze rijke Aggressieve Agrariërs, deze Boosaardige Boerenpummels!
Obama: misschien wel de groenste kandidaat.
Tijdens een campagne in Pennsylvania in een windturbine-fabriek sprak Obama nog eens over zijn plannen. Natuurlijk wil hij windenergie fors uitbreiden, net als zonne-energie en biodiesel. Wanneer hij NAFTA bekritiseerd, noemt hij steeds in één adem de labor- en environmental standards. Vooral zijn ongebroken polemiek tegen de ‘special interests’ in Washington (“Washington is a place where good ideas go to die”) maakt hem geloofwaardig als een politicus die voor verandering staat.
Ik geloof dat Obama de groenste kandidaat is. Momenteel zit hij stevig in het zadel met meer dan 1600 afgevaardigden aan zijn kant (een voorsprong van ongeveer 150 op Clinton), en de kans is reëel dat hij het tegen McCain gaat opnemen – die overigens ook een verademing is wat het milieu betreft, in vergelijking met Bush.
Wanneer Obama dus de voorrondes wint, staat vast dat Amerika vanaf 2009 zoiets als een milieupolitiek gaat krijgen. Of die zo overtuigend is dat ook China, India, Brazilië (“Chinbra”) navolgen, hangt van andere factoren af. Een Obama in het witte huis lijkt me de beste optie.
Trouw: groen
Op Trouw: groen vind je interessant nieuws en opiniepeilingen over groen leven in de polder.
Schwarzenegger ondersteunt McCain
CaliforniaSchwarzenegger ondersteunt John McCain in zijn race om de republikeinse kandidatuur, net als Giuliani die een paar dagen geleden opgaf. McCain heeft daarmee prima kansen en moet alleen nog Mitt Romney overtroeven. Komende dinsdag weten we meer.
Ondertussen zijn Obama en Clinton aardiger tegen elkaar geworden; ze lachten samen in het debat gisteravond, benadrukten de overeenkomsten en konden zich zelfs voorstellen, elkaars running mate te zijn.
Schwarzenegger is via zijn vrouw Maria Shriver, een Kennedy, verbonden met de (groene) Kennedy’s en die ondersteunen Obama. Zal hij zijn mond voorbij praten of braaf in zijn republikeinse kamp blijven?
Plaaggeesten Barack en Hillary
In hun laatste tv-debat hebben Obama en Mrs. Clinton elkaar typisch Amerikaans onfatsoenlijk aangevallen. Zie het artikel op CNN met video’s. Obama zei dat Hillary bij Walmart werkte (in de jaren ’90) terwijl hij indertijd voor de armen vocht. Clinton zei daarop iets over ‘slum landlords in Chicago’ en bedoelde een project waar Barack als jurist ooit een paar uur bij betrokken was. En zo gingen de kinderachtigheden door; John Edwards kwam niet veel verder dan “er zijn toch drie kandidaten in dit debat?”
Zaterdag is de ‘primary’ in South Carolina (Edward’s staat). Het is belangrijk wie vóór ligt wanneer op 5 februari de meeste staten beslissen. The Green Challenge vindt het vooral belangrijk dat een groene kandidaat zich kan doorzetten (natuurlijk hadden we eigenlijk Al Gore gezien en we vinden het een slecht teken dat hij deze weken niet meer zo present is als vroeger).
Bij het artikel op CNN hebben we daarom het volgende commentaar achtergelaten:
What I miss in the debates between these three candidates is the Green Issue. Is Green/Global Warming too delicate a subject to be in the foreground? And when Mr. Clinton seems to be omnipresent behind the scene, where is his vice-president Al Gore?
Onlangs ontving ik een email van de voorzitster Vereniging voor Tropische Bossen in Nederland (
De export van krokodillenproducten (krokodillenvlees blijkt een gewilde toeristenhap) brengt immers behoorlijk wat duiten in het zakje. Vast en zeker helpen wildboerderijen behoorlijke wat mensen uit het financiële slop. Wie weet is er zelfs toekomst voor de krokodillenlegbatterij. 
De realisatie van de Drie Kloven Dam blijkt nu zelfs zo een groot gevaar op te leveren voor de veiligheid van bewoners van het stroomgebied dat de Chinese regering heeft besloten om de komende 10 tot 15 jaar 4 miljoen inwoners van het gebied evacueren. Ter vergelijking: dat is evenveel als de totale bevolking van Ierland. En dat terwijl er al 1.2 miljoen mensen verkast zijn. China laat trouwens op andere vlakken ook van zich horen. China is de grootste importeur van palmolie uit Indonesi? en Maleisi?. Chinese houtbedrijven kappen, gevoed door de groeiende vraag naar hout, vlees, palmolie en soja gulzig mee in de laatste resterende tropische oerwouden van de Congo en de Amazone. China opent nog wekelijks een nieuwe kolengestookte energiecentrale?Zestien van de twintig meest vervuilde steden liggen in China.
Het is een dwaze uitdaging waarvoor het land staat. De komende jaren moeten er op het Chinese platteland 200.000.000 huizen gebouwd worden. Doen ze dat met bakstenen dan gaat daarmee een kwart van de vruchtbare landbouwgronden verloren en kost dat de helft van de kolenvoorraden. Logisch dus dat het land nu zijn zinnen zet op wat het Afrikaanse continent te bieden heeft. Maar ja, als Chinese ondernemingen zich weinig aantrekken van internationale milieuwetgeving dan wordt Afrika net zo snel verpest als de Chinezen hun eigen land verpest hebben, en dan is er van een vruchtbare toekomst weinig sprake. Ik vraag me sterk af waarmee al die Chinese ?n Afrikaanse monden d?n gevoed moeten worden…Chinees halen is er namelijk niet meer bij. Er valt immers weinig lekkers te verbouwen in een uitgeput, ge?rodeerd en vervuild land. 
En nog steeds stroomt er gas door de leidingen. Nog wel, maar we zijn gewaarschuwd. Een poosje terug draaide Rusland onder groots machtsvertoon, dat deed denken aan de geest van de nog immer voortlevende macht der communistische staatsleiders, de gaskraan naar de Oekra?ne dicht. Die actie deed Europa tot het pijnlijk besef komen dat Rusland zijn fiere machtspositie over Oost Europa aan het herwinnen is. Terwijl Europese landen onderling overhoop liggen over de aanleg van de 
Ik werp mijn gelezen krant al jaren bij het oud papier in de veronderstelling dat er opnieuw een papieren product van gemaakt wordt. Maar wie had gedacht dat het gerecyclede papier waarop kranten gedrukt zijn te giftig is om verder verwerkt te worden? Architect William McDonough en chemicus michael Braungart beschrijven in hun boek Cradle to Cradle dat de oplossing van de milieuproblemen die de wereld teisteren niet ligt in het verminderen, hergebruiken en recyclen van producten (zoals de meest ambitieuze milieupolitici vandaag de dag roepen). Volgens de auteurs is deze insteek geen oplossing maar biedt slechts uitstel van executie- uitputting en vernietiging van natuurlijke hulpbronnen. Het recyclen van producten blijkt, in tegenstelling tot wat menigeen graag gelooft, vaak zelfs helemaal niet goed voor het milieu. Nee. Volgens McDonough en Braungart kan alleen een revolutionaire verschuiving in ons industri?le denken het tij nog keren. Waarom zouden we niet afstappen van dit “Cradle to Grave” principe en van het idee dat industrie nu eenmaal schadelijk is voor moeder aarde. “Afval is voedsel”, dat moet het leidende principe zijn in het duurzaamheidsstreven, want zo gaat dat in de natuur ook. We moeten producten zo ontwerpen dat, wanneer ze zijn afgeschreven, de basis vormen voor een nieuw product, dat kwalitatief niet onder doet voor het vorige. En dat kan ook nog. Zo heeft textielfabrikant Rhone in Zwitserland volledig biologisch afbreekbare stoelbekleding gemaakt volgens het C2C principe. Het afvalwater schijnt er nu schoner de fabriek uit te komen dan het erin gaat en alle kleurstoffen zijn volledig milieu onschadelijk.